kaiwhakarato pereki tohu raina ara
Ko ngā kaiwhakarato mātātoko ārai-rua he wāhi matua nui hei whakarite i te haumāta tō ārai me te whakahaerenga rererangi mā te whakarato mātātoko kounga teitei. E tuku ana ēnei kaiwhakarato i tētahi tauira o ngā mātātoko e hiahiatia ana mō ngā papa ārai, ā, he iti noa ai te mau, te kitea, me te manawaroa ki te āhuarangi. Ko ngā mātātoko ārai anamata kei te whakauru anamanahia i ngā īnanga hokiwhare, ka whakamahi i ngā karu rīwai me ngā rerehua motuhake e hāwekina ake ai te kitea i te pō. Ko ngā kaiwhakarato e tuku mara ana i ngā kōwhiringa mā wai me ngā kōwhiringa mā paraihe, ko ia kōwhiringa e hoahoa ana mō ngā tikanga taiao āraitanga me ngā here here. Ka paingia ō rātou hua e ngā whakamātau pakari kia tūpono ki ngā tīpako haumāta i te ao me ngā whakaritenga, kia whakaratohia te mahi tautika i ngā tikanga āhuarangi rerekē me ngā kōrerorero rererangi. Kua hoahoa ngā mātātoko kia tere te horapa, kia pai ake te pupuri ki ngā paparinga ārai rerekē, me te roa o te ora, ka iti ake te hiahia ki te whakahou marino. Anō hoki, e tuku ana ētahi atu kaiwhakarato i ngā rongoā aronga ki te taiao me ngā iti i ngā whakaputanga VOC me ngā tikanga hangarau tūmau, ka whakautu ki ngā aronga taiao e tipu ake nei i te wa e pupuri ana i ngā tīpako mahi teitei.